Felçli hastalar için zihin kontrollü robot kol
Felçli bir hasta, dünyada ilk kez zihin kontrolü ile robot bir kolu kullanarak bir içeceği içmeyi başardı. BrainGate adı verilen, dünyanın en gelişmiş beyin-bilgisayar arayüzü sayesinde felçli hastalar için umut ışığı doğdu.
ABD’de Brown Üniversitesi ve Stanford Üniversitesi’nden araştırmacıların çalışmaları sonucu ortaya çıkan BrainGate, hastanın motor korteksine yerleştirilen bir yonga sayesinde kontrol ediliyor. Beyne yerleştirilen bu minik yonga, sahip olduğu 96 elektrot ile beyindeki sinirsel aktiviteleri takip ediyor ve bilgisayara iletiyor. Tüm beyin-bilgisayar arayüzlerinde olduğu gibi burada da hasta önce yazılımı “eğitiyor”; örneğin sürekli olarak elin hareket ettirilmesi düşünülüyor. Bu düşünme işlemi sırasında beyin aktivitelerini analiz eden yazılım, beynin oluşturduğu sinyalleri öğrenerek gerekli fiziksel hareketin oluşması için robota sinyal gönderiyor. Yazılım bir kere belirli bir hareketi öğrendiği zaman, ilgili sinyal karşılığında sürekli olarak o hareketi uyguluyor. Daha önceki çalışmalarda, bir monitördeki fare kursörü hareket ettirilebiliyordu ancak üç boyutlu fiziksel bir eylem gerçekleştirilemiyordu.
Beyne yerleştirilen yonga implantı, bir bebek aspirini büyüklüğünde ve dört tarafına yerleştirilen 96 adet elektroda sahip. Yonga, beyin yüzeyine yerleştiriliyor ve elektrotlar beynin kolları kontrol eden bölümüne giriş yaparak buradaki sinirlerin ürettiği sinyalleri kayıt ediyor. Hastanın, kollarıyla belirli bir hareketi gerçekleştirmek üzere düşünmesi ile meydana gelen beyinsel aktivite, algılayıcılar tarafından alınarak bilgisayara aktarılıyor. Bilgisayar da bu sinyalleri işleyerek robot kola gönderiyor.
Sistemin bir diğer önemli özelliği de robotik kolun oldukça zeki olması. Robot kol bir nesneyi otomatik olarak algılarak oldukça nazik bir şekilde kavrayabiliyor.
Bundan sonraki çalışmalarda sistemin kablosuz olarak gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Videodan görüleceği gibi hastanın başında bir kutu bulunuyor. Deneme amaçlı yapılan bu düzeneğin kablosuz hale getirilmesi sanırız sorun olmayacak.
Yapılan klinik deneylerin amacı, nörolojik rahatsızlıkları olan hastaların fiziksel hareketlerini gerçekleştirmesine imkan verecek yardımcı teknolojiler geliştirmek. Yapılan klinik deneylere 7 hasta katıldı. Bu hastaların ikisi, tamamen felç olmalarına yıl açan beyin sapı hasarlarından muzdarip.
