Mikroskopik dünyanın en ilginç görüntüleri
20. yüzyılda mikroskop teknolojisinde yaşanan gelişmeler sonucunda artık mikro dünyanın kapıları, belki tamamen olmasa da önemli ölçüde açıldı. Bu sayede çıplak gözle göremeyeceğimiz inanılmaz bir dünyayı görme fırsatı elde ettik. SEM (Scanning Electron Mikroscopy – Taramalı Elektron Mikroskopu) teknolojisi sayesinde algı dünyamıza yeni bir pencere açıldı.
SEM teknolojisinde belirli bir görüntü bölgesine yüksek enerjili elektron huzmesi odaklanıyor. Bu sayede görüntü alanının karakteristikleri, topoğrafyası (yüzey şekli) ve hatta kimyasal yapısı hakkında bilgi sahibi olunabiliyor.
İnsan gözü, birbirinden 0,2 mm kadar ayrılmış iki nesneyi ayırt edebiliyor, bu uzaklığa çözünürlük diyoruz. Taramalı elektron mikroskopunda ise bu mesafe 1 nanometre’nin (yani milimetrenin milyonda biri!) altına inebiliyor. Bu teknoloji ile aynı zamanda nesneler 300.000 kat büyütülebiliyor; bu oran, yaklaşık 1000 kat büyütme gücüne sahip klasik mikroskoplara göre oldukça büyük. SEM ile oluşan görüntülerin gri tonlarında olasına rağmen çeşitli yazılımlarla renkli görüntüler elde edilebiliyor. Bu uygulama görsel (estetik) nedenlerle yapılsa da çoğunlukla görüntüden daha detaylı bilgiler edinmek için yapılıyor.
Aşağıda SEM ile elde edilmiş birbirinden farklı, nano boyutta görseli görebilirsiniz. Bu görüntülerdeki canlılar beya yapılar gerçek ve hayatımızın her anında yer almakta…
1. Ayçiçeği, çuhaçiçeği ve zambak polenleri (Dartmouth Elektron Mikroskopu Tesisi, Wikimedia Commons)
2. Akciğer bronşlarında epitel hücreleri tüy şeklinde görülüyor. (Charles Daghlian, Dartmouth Elektron Mikroskopu Tesisi, Wikimedia Commons)
3. Yaprak bitinin kafası ve ağzı (Louisa Howard, Dartmouth Elektron Mikroskopu Tesisi, Wikimedia Commons)
4. Meyve sineğinin gözü (Louisa Howard, Dartmouth Elektron Mikroskopu Tesisi, Wikimedia Commons)
5. Böbrek taşının yüzeyi (Kempf EK, via Wikimedia Commons)
6. Bir pirenin iğnesinin üzerinde görüntülenmiş , hıyarcıklı vebaya sebep olan ajan, yersinia pestis (NIAID, Wikimedia Commons)
7. Alg (Richard Bartz, via Wikimedia Commons)
